Jakie ciśnienie w oponach? Poradnik: bezpieczeństwo i oszczędność

Ten artykuł to kompleksowy przewodnik po prawidłowym ciśnieniu w oponach, kluczowym dla bezpieczeństwa, ekonomii jazdy i żywotności ogumienia. Dowiesz się, gdzie szukać zalecanych wartości, jak poprawnie mierzyć ciśnienie oraz jakie konsekwencje niesie za sobą jego niewłaściwy poziom, a także poznasz nowoczesne technologie, takie jak TPMS.

Dlaczego prawidłowe ciśnienie w oponach jest tak ważne?

Jako doświadczony kierowca i ekspert, zawsze podkreślam, że prawidłowe ciśnienie w oponach to jeden z najważniejszych, a często niedocenianych, czynników wpływających na bezpieczeństwo i ekonomię jazdy. To nie tylko kwestia komfortu, ale przede wszystkim precyzji prowadzenia, stabilności pojazdu i długości drogi hamowania. Niewłaściwe ciśnienie może drastycznie pogorszyć te parametry, stwarzając realne zagrożenie na drodze. Ponadto, ma bezpośredni wpływ na zużycie paliwa zbyt niskie ciśnienie to cichy złodziej, który zwiększa opory toczenia i sprawia, że Twój samochód spala więcej. Wreszcie, utrzymanie właściwego poziomu ciśnienia gwarantuje równomierne zużycie bieżnika i wydłuża żywotność opon, co przekłada się na realne oszczędności. Dlatego też, zgodnie z zaleceniami ekspertów, ciśnienie w oponach powinno być sprawdzane co najmniej raz w miesiącu oraz zawsze przed każdą dłuższą podróżą. To prosta czynność, która może mieć ogromne znaczenie.

Gdzie znaleźć zalecane ciśnienie dla Twojego samochodu?

Zawsze powtarzam moim klientom, że najważniejszym i najbardziej wiarygodnym źródłem informacji o zalecanym ciśnieniu w oponach jest sam producent pojazdu. Te kluczowe wartości znajdziesz zazwyczaj na tabliczce znamionowej. Najczęściej umieszczona jest ona na słupku B po stronie kierowcy, we wnęce drzwi, a czasem także na klapce wlewu paliwa. Alternatywnie, wszystkie niezbędne dane znajdziesz w instrukcji obsługi pojazdu. Ważne jest, aby pamiętać, że wartości te mogą się różnić producenci często podają odrębne zalecenia dla osi przedniej i tylnej, a także dla różnego stopnia obciążenia pojazdu (np. jazda z kompletem pasażerów i bagażem). Zwróć na to uwagę, szczególnie planując wakacyjne wyjazdy.

Owszem, w internecie dostępne są liczne tabele ciśnień online i kalkulatory, które mogą pomóc w doborze odpowiednich wartości. Pamiętaj jednak, że są to jedynie wskazówki. Nadrzędnym źródłem informacji zawsze powinna być tabliczka znamionowa lub instrukcja obsługi Twojego konkretnego modelu samochodu.

Jak prawidłowo zmierzyć ciśnienie w oponach?

Kluczową zasadą, którą musisz zapamiętać, jest to, że pomiar ciśnienia należy wykonywać na "zimnych" oponach. Co to oznacza? Najlepiej zrobić to przed rozpoczęciem jazdy lub po przejechaniu nie więcej niż 2-3 kilometrów z niską prędkością. Dlaczego to takie ważne? Podczas jazdy opona nagrzewa się, a wraz ze wzrostem temperatury wzrasta również ciśnienie w jej wnętrzu. Pomiar na rozgrzanej oponie dałby fałszywy, zawyżony odczyt, co mogłoby skutkować niedopompowaniem kół.

Oto instrukcja krok po kroku, jak prawidłowo zmierzyć ciśnienie:

1. Przygotuj manometr: Upewnij się, że masz sprawny i skalibrowany manometr. Może być cyfrowy lub analogowy.
2. Zlokalizuj wentyl: Odkręć kapturek ochronny z wentyla każdej opony.
3. Przyłóż manometr: Mocno i prosto przyłóż końcówkę manometru do wentyla. Powinieneś usłyszeć krótki syk uciekającego powietrza, a następnie odczytać wartość ciśnienia.
4. Porównaj z zaleceniami: Odczytaną wartość porównaj z zaleceniami producenta Twojego samochodu.
5. Dostosuj ciśnienie: Jeśli ciśnienie jest zbyt niskie, dopompuj oponę. Jeśli jest zbyt wysokie, delikatnie spuść powietrze, naciskając na trzpień wentyla.
6. Powtórz dla wszystkich kół: Pamiętaj, aby sprawdzić ciśnienie we wszystkich czterech oponach, a także w kole zapasowym, jeśli Twój samochód je posiada.
7. Załóż kapturki: Po zakończeniu pomiaru i regulacji, zawsze zakręć kapturki ochronne na wentyle, aby zapobiec dostawaniu się brudu i wilgoci.

Zbyt niskie ciśnienie: Cichy złodziej paliwa i wróg bezpieczeństwa

Niedopompowane opony to problem, z którym niestety często się spotykam. Wielu kierowców nie zdaje sobie sprawy, jak poważne konsekwencje niesie za sobą zbyt niskie ciśnienie. Opona, która nie jest odpowiednio napompowana, odkształca się bardziej, co zwiększa powierzchnię styku z nawierzchnią i generuje większe opory toczenia. Jest to nie tylko nieekonomiczne, ale przede wszystkim niebezpieczne.

• Zwiększone zużycie paliwa: Zbyt niskie ciśnienie może zwiększyć zużycie paliwa nawet o 5-10%. To realne, dodatkowe koszty, które ponosisz przy każdym tankowaniu.
• Szybsze i nierównomierne zużycie bieżnika: Opona z niedopompowanym ciśnieniem zużywa się szybciej i nierównomiernie, głównie po bokach. Skutkuje to koniecznością wcześniejszej wymiany opon i dodatkowymi wydatkami.
• Pogorszenie precyzji prowadzenia i wydłużenie drogi hamowania: Samochód ze zbyt niskim ciśnieniem staje się mniej stabilny, gorzej reaguje na ruchy kierownicą, a droga hamowania znacząco się wydłuża. W sytuacjach awaryjnych może to mieć tragiczne konsekwencje.

Zbyt wysokie ciśnienie: Prosta droga do utraty przyczepności

Choć zbyt niskie ciśnienie jest bardziej powszechnym problemem, przepompowanie opon również niesie ze sobą szereg negatywnych skutków, których nie należy lekceważyć. Wierzę, że świadomość tych zagrożeń pomoże Ci unikać błędów.

• Szybsze zużycie środkowej części bieżnika: Przepompowana opona ma mniejszą powierzchnię styku z nawierzchnią, która koncentruje się głównie na środku bieżnika. To prowadzi do jego szybszego zużycia w tej części, co skraca żywotność opony.
• Obniżenie komfortu jazdy: Opony z zbyt wysokim ciśnieniem są twardsze i mniej elastyczne. Skutkuje to gorszym tłumieniem nierówności, co odczuwalnie obniża komfort podróżowania, zwłaszcza na gorszych drogach.
• Zmniejszenie przyczepności: Mniejsza powierzchnia styku z nawierzchnią oznacza mniejszą przyczepność. Jest to szczególnie niebezpieczne na mokrej nawierzchni, podczas pokonywania zakrętów czy w sytuacjach wymagających nagłego hamowania, zwiększając ryzyko poślizgu.

Ciśnienie w oponach a warunki: Jak mądrze je dostosować?

Pamiętaj, że ciśnienie w oponach nie jest wartością stałą. Musimy brać pod uwagę zmieniające się warunki, takie jak temperatura otoczenia czy obciążenie pojazdu. To klucz do bezpiecznej i ekonomicznej jazdy przez cały rok.

• Wpływ temperatury: Wraz ze spadkiem temperatury otoczenia, ciśnienie w oponach również maleje. Przyjmuje się, że spadek temperatury o 10°C powoduje spadek ciśnienia o około 0.1 bara. Dlatego w okresie jesienno-zimowym, gdy temperatury są niższe, zaleca się często utrzymywanie ciśnienia o około 0.2 bara wyższego niż zalecane przez producenta. Pozwoli to skompensować wpływ niskich temperatur i zapewnić optymalne parametry jazdy.

• Dostosowanie do obciążenia: Jeśli planujesz dłuższą podróż z pełnym obciążeniem na przykład podczas wakacyjnego wyjazdu z rodziną i bagażem koniecznie dostosuj ciśnienie w oponach. Producenci samochodów podają zazwyczaj osobne wartości ciśnienia dla pojazdu częściowo i w pełni obciążonego. Znajdziesz je na wspomnianej wcześniej tabliczce znamionowej lub w instrukcji obsługi. Zwiększenie ciśnienia w takiej sytuacji jest kluczowe dla zachowania stabilności, bezpieczeństwa i uniknięcia nadmiernego zużycia opon.

Nowoczesne technologie na straży ciśnienia: System TPMS

Od 1 listopada 2014 roku wszystkie nowe samochody sprzedawane na terenie Unii Europejskiej, w tym w Polsce, muszą być fabrycznie wyposażone w system monitorowania ciśnienia w oponach, czyli TPMS (Tire Pressure Monitoring System). To ogromny krok w stronę zwiększenia bezpieczeństwa na drogach, ponieważ system ten na bieżąco kontroluje ciśnienie i ostrzega kierowcę o wszelkich nieprawidłowościach.

Wyróżnia się dwa główne typy systemów TPMS:

• System pośredni: Wykorzystuje on czujniki ABS/ESP do wykrywania różnic w prędkości obrotowej kół. Zbyt niskie ciśnienie w oponie powoduje zmniejszenie jej średnicy, a tym samym szybszy obrót. System interpretuje to jako spadek ciśnienia.
• System bezpośredni: Jest to bardziej zaawansowane rozwiązanie, gdzie wewnątrz każdego koła zamontowane są indywidualne czujniki ciśnienia i temperatury. Dane są przesyłane bezprzewodowo do komputera pokładowego, który na bieżąco monitoruje parametry każdej opony.

Jeśli na desce rozdzielczej zaświeci się kontrolka ciśnienia w oponach (zazwyczaj symbol przekroju opony z wykrzyknikiem), oznacza to, że ciśnienie w co najmniej jednej oponie jest zbyt niskie lub zbyt wysokie. Nie należy tego ignorować jak najszybciej sprawdź i skoryguj ciśnienie we wszystkich kołach.

Azot zamiast powietrza: Czy warto?

Coraz więcej kierowców zastanawia się nad pompowaniem kół azotem zamiast tradycyjnym powietrzem. Z mojego doświadczenia wynika, że jest to rozwiązanie, które ma swoje zalety, choć nie jest absolutnie niezbędne dla każdego. Azot, jako gaz obojętny, oferuje kilka korzyści, które mogą poprawić komfort i bezpieczeństwo jazdy oraz wydłużyć żywotność opon.

• Większa stabilność ciśnienia: Azot jest mniej podatny na zmiany temperatury niż powietrze. Oznacza to, że ciśnienie w oponach pompowanych azotem będzie bardziej stabilne, niezależnie od warunków zewnętrznych czy intensywności jazdy.
• Wolniejsze uchodzenie azotu z opony: Cząsteczki azotu są większe niż tlenu, co sprawia, że azot wolniej uchodzi przez mikropory w gumie opony. Dzięki temu rzadziej będziesz musiał korygować ciśnienie.
• Brak korozji felg od wewnątrz: Powietrze zawiera wilgoć, która z czasem może prowadzić do korozji wewnętrznych powierzchni felg. Azot jest suchy, co eliminuje ten problem i przyczynia się do dłuższego zachowania felg w dobrym stanie.