Malowanie pistoletem lakierniczym to umiejętność, która pozwala uzyskać profesjonalne wykończenie w wielu projektach, od renowacji mebli po lakierowanie elementów samochodowych. Ten artykuł to kompleksowy, praktyczny poradnik krok po kroku, stworzony z myślą o każdym, kto chce samodzielnie i poprawnie opanować tę technikę.
Jak malować pistoletem lakierniczym: kompleksowy przewodnik dla początkujących
- Wybierz odpowiedni pistolet (HVLP/LVLP) i dyszę dopasowaną do rodzaju materiału (np. 1.3-1.4 mm do lakierów bazowych i bezbarwnych, 1.7-2.0 mm do podkładów).
- Dokładnie przygotuj powierzchnię poprzez oczyszczenie, odtłuszczenie, matowienie i aplikację podkładu, aby zapewnić trwałość i gładkość powłoki.
- Precyzyjnie ustaw pistolet, regulując ilość materiału, szerokość strumienia oraz ciśnienie powietrza (dla HVLP zazwyczaj 2.0-2.5 bara), a następnie wykonaj test natrysku.
- Przygotuj lakier, mieszając go w odpowiednich proporcjach z utwardzaczem i rozcieńczalnikiem, a następnie zmierz i skoryguj lepkość za pomocą kubka Forda.
- Stosuj prawidłową technikę malowania, utrzymując stałą odległość i prędkość ruchu ręki, nakładając kolejne warstwy metodą "na krzyż" lub "na mokro".
- Zawsze stosuj środki ochrony osobistej, takie jak maska lakiernicza z filtrami chemicznymi (A2P2/A2P3), okulary i rękawice, aby chronić zdrowie przed szkodliwymi substancjami.
Malowanie pistoletem lakierniczym to niezwykle efektywna metoda, która pozwala uzyskać gładkie, równomierne i trwałe pokrycie, trudne do osiągnięcia tradycyjnymi narzędziami, takimi jak pędzel czy wałek. Dzięki precyzyjnej kontroli nad aplikacją materiału, technika natryskowa jest najlepszym wyborem dla wielu projektów DIY, gwarantując profesjonalne wykończenie, które zadowoli nawet najbardziej wymagających amatorów.
Podstawowe wyposażenie lakiernika amatora
Zanim zaczniesz, upewnij się, że masz pod ręką wszystkie niezbędne narzędzia. Nie chodzi tylko o sam pistolet, ale o cały zestaw, który zapewni Ci komfort i bezpieczeństwo pracy, a także wysoką jakość finalnego efektu. Oto lista podstawowego wyposażenia, które osobiście polecam każdemu początkującemu:
- Pistolet lakierniczy: Wybór odpowiedniego typu (HVLP, LVLP) i rozmiaru dyszy jest kluczowy, o czym opowiem za chwilę.
- Kompresor powietrza: Musi być wystarczająco wydajny, aby zapewnić stałe ciśnienie i przepływ powietrza wymagane przez pistolet.
- Filtry powietrza: Odwadniacz i odolejacz to absolutna podstawa, aby zapobiec dostawaniu się wilgoci i zanieczyszczeń do lakieru.
- Węże pneumatyczne: Elastyczne i odporne na ciśnienie, z odpowiednimi szybkozłączkami.
- Kubki do mieszania lakieru: Z podziałką, ułatwiające precyzyjne odmierzanie proporcji.
- Mieszadła: Do dokładnego wymieszania lakieru z utwardzaczem i rozcieńczalnikiem.
- Zmywacz silikonowy/odtłuszczacz: Niezbędny do perfekcyjnego przygotowania powierzchni.
- Papiery ścierne: O różnej gradacji, do matowienia i szlifowania.
- Ściereczki antystatyczne/pyłochłonne: Do usunięcia kurzu przed lakierowaniem.
- Środki czyszczące do pistoletu: Specjalne rozpuszczalniki do dokładnego umycia sprzętu po pracy.
- Podstawowe środki ochrony osobistej (BHP): Maska, okulary, rękawice, kombinezon o tym również szerzej za chwilę.
Rodzaje pistoletów lakierniczych: HVLP, LVLP czy HP?
Wybór odpowiedniego pistoletu to podstawa sukcesu. Na rynku dominują trzy główne typy, z których dwa są szczególnie polecane dla amatorów. Z mojego doświadczenia wynika, że zrozumienie różnic między nimi pomoże Ci podjąć świadomą decyzję.
| Typ pistoletu | Charakterystyka i zastosowanie |
|---|---|
| HVLP (High Volume Low Pressure) | Wysoka wydajność transferu materiału (ponad 65%), co oznacza mniejsze straty lakieru i mniejsze pylenie. Wymaga kompresora o dużej wydajności (duży przepływ powietrza). Idealny do lakierowania w warunkach garażowych, gdzie ograniczenie rozpyłu jest kluczowe. Doskonały do lakierów bazowych i bezbarwnych. Bardzo polecany dla amatorów. |
| LVLP (Low Volume Low Pressure) | Łączy zalety HVLP z niższymi wymaganiami co do wydajności kompresora. Oferuje dobrą wydajność transferu materiału, choć zazwyczaj nieco niższą niż HVLP. Generuje mniejsze pylenie niż HP. Świetny wybór dla amatorów posiadających kompresory o mniejszej mocy. |
| HP (High Pressure) | Pistolety wysokociśnieniowe. Charakteryzują się dużym rozpyłem i znacznymi stratami materiału (niska wydajność transferu). Wymagają mniejszego przepływu powietrza niż HVLP, ale zużywają więcej lakieru. Coraz rzadziej stosowane przez hobbystów ze względu na dużą mgłę lakierniczą i gorszą kontrolę nad aplikacją. |
Bezpieczeństwo przede wszystkim: niezbędne środki ochrony osobistej
Malowanie pistoletem lakierniczym wiąże się z ekspozycją na szkodliwe substancje chemiczne, takie jak izocyjaniany zawarte w utwardzaczach. Dlatego też absolutną podstawą jest odpowiednie zabezpieczenie swojego zdrowia. Nie lekceważ tego aspektu to inwestycja w Twoje bezpieczeństwo.
- Maska lakiernicza z filtrami chemicznymi (klasa A2P2 lub A2P3): To najważniejszy element. Chroni drogi oddechowe przed toksycznymi oparami i pyłami. Filtry A2 chronią przed gazami i parami organicznymi, a P2/P3 przed cząstkami stałymi i aerozolami. Regularna wymiana filtrów jest obowiązkowa!
- Okulary ochronne: Zabezpieczają oczy przed drobinami lakieru, oparami i przypadkowymi zachlapaniami. Wybieraj modele dobrze przylegające do twarzy.
- Rękawice nitrylowe: Chronią skórę dłoni przed bezpośrednim kontaktem z lakierami, rozcieńczalnikami i utwardzaczami, które mogą powodować podrażnienia i alergie. Nitryl jest odporniejszy na chemikalia niż lateks.
- Kombinezon ochronny: Jednorazowy lub wielokrotnego użytku, chroni ubranie i skórę przed zabrudzeniem i kontaktem z chemikaliami. Dodatkowo minimalizuje ryzyko przeniesienia kurzu na malowaną powierzchnię.
Perfekcyjne przygotowanie powierzchni: klucz do trwałej powłoki
Z mojego doświadczenia wynika, że 90% sukcesu w lakierowaniu zależy od przygotowania powierzchni. Nawet najlepszy lakier i najdroższy pistolet nie uratują źle przygotowanego podłoża. Poświęć temu etapowi odpowiednio dużo czasu i uwagi, a odwdzięczy Ci się trwałą i estetyczną powłoką.Krok po kroku: oczyszczanie i odtłuszczanie
Czystość to podstawa. Każdy brud, kurz czy tłuszcz na powierzchni będzie widoczny pod lakierem i może prowadzić do jego odspajania. Oto jak to zrobić prawidłowo:
- Usuń luźne zanieczyszczenia: Zacznij od dokładnego umycia elementu wodą z delikatnym detergentem, aby usunąć grubszy brud, kurz i błoto.
- Wysusz powierzchnię: Upewnij się, że element jest całkowicie suchy. Możesz użyć sprężonego powietrza lub czystych ręczników papierowych.
- Odtłuść zmywaczem silikonowym: Spryskaj powierzchnię zmywaczem silikonowym (lub innym specjalistycznym odtłuszczaczem lakierniczym) i przetrzyj ją czystą ściereczką. Ważne jest, aby użyć dwóch ściereczek: jedną do naniesienia i przetarcia, drugą, suchą, do zebrania resztek zmywacza, zanim ten odparuje. W przeciwnym razie tłuszcz zostanie tylko rozprowadzony.
- Powtórz odtłuszczanie: Dla pewności, szczególnie w przypadku starych, mocno zabrudzonych elementów, powtórz proces odtłuszczania dwukrotnie.
Matowienie starego lakieru: lepsza przyczepność
Jeśli malujesz na starym lakierze, jego zmatowienie jest absolutnie niezbędne. Tworzy to mikro-rysy, które zwiększają powierzchnię styku i zapewniają doskonałą przyczepność nowej powłoki. Do matowienia starego lakieru pod lakier bazowy zazwyczaj używam papieru ściernego o gradacji P400-P600 na sucho. Jeśli powierzchnia jest już pokryta podkładem, do jego szlifowania przed bazą stosuje się drobniejsze gradacje, np. P800-P1000 na mokro.
Nakładanie i szlifowanie podkładu: idealna baza
Podkład pełni kilka kluczowych funkcji: wypełnia drobne nierówności, izoluje stare powłoki i znacząco zwiększa przyczepność lakieru bazowego. Po jego nałożeniu (zgodnie z zaleceniami producenta, zazwyczaj 2-3 warstwy), należy go dokładnie oszlifować. Do tego celu używam papieru ściernego o gradacji P800-P1000 na mokro. Szlifowanie podkładu ma na celu uzyskanie idealnie gładkiej, jednolitej powierzchni, która będzie stanowiła perfekcyjną bazę pod lakier bazowy i bezbarwny. Pamiętaj, aby po szlifowaniu ponownie odtłuścić powierzchnię.
Ustawienie pistoletu lakierniczego: precyzja to podstawa
Prawidłowe ustawienie pistoletu lakierniczego to jeden z najważniejszych etapów, który bezpośrednio wpływa na jakość finalnej powłoki. Niewłaściwe ustawienia mogą prowadzić do zacieków, "skórki pomarańczy" lub nierównomiernego krycia. Poświęć temu czas, a unikniesz frustrujących błędów.Dobór dyszy do materiału
Rozmiar dyszy musi być dopasowany do rodzaju materiału, który będziesz natryskiwać. To kluczowe dla uzyskania odpowiedniego rozpyłu i grubości warstwy. Oto moje rekomendacje:
| Rozmiar dyszy | Zastosowanie |
|---|---|
| 1.3-1.4 mm | Lakiery bazowe (kolorowe), lakiery bezbarwne (klar), cienkie warstwy. |
| 1.7-2.0 mm | Podkłady akrylowe, podkłady epoksydowe, lakiery nawierzchniowe o większej lepkości. |
| Powyżej 2.0 mm | Gęste podkłady wypełniające, szpachle natryskowe, materiały o bardzo wysokiej lepkości. |
Kluczowe ustawienia pistoletu: pokrętła i ciśnienie
Pistolet lakierniczy posiada zazwyczaj trzy główne pokrętła regulacyjne, które pozwalają precyzyjnie kontrolować proces natrysku. Ich prawidłowe ustawienie to sztuka, którą opanowuje się z praktyką.
- Regulacja ilości podawanego materiału (farby): To pokrętło kontroluje, ile lakieru wypływa z dyszy. Zbyt mała ilość spowoduje suche, matowe warstwy, zbyt duża zacieki. Zazwyczaj ustawiam je na maksymalne otwarcie, a następnie delikatnie przymykam o około 1/4 do 1/2 obrotu, aby mieć kontrolę nad przepływem.
- Regulacja szerokości strumienia (wachlarza): To pokrętło zmienia kształt strumienia od okrągłego do szerokiego, eliptycznego wachlarza. Do malowania dużych powierzchni zazwyczaj ustawiam je na pełną szerokość. Do detali lub krawędzi można je nieco przymknąć.
-
Regulacja ciśnienia powietrza na wejściu do pistoletu: To kluczowe ustawienie, które wpływa na atomizację lakieru. Dla pistoletów HVLP zalecane ciśnienie na wejściu to zazwyczaj 2.0-2.5 bara.
- Zbyt wysokie ciśnienie: Powoduje nadmierne pylenie (tzw. "mgłę"), gazowanie lakieru (tworzenie się pęcherzyków) i zwiększone zużycie materiału. Lakier może też "uciekać" z powierzchni.
- Zbyt niskie ciśnienie: Skutkuje słabą atomizacją, co objawia się powstawaniem "skórki pomarańczy" (nierówna, chropowata powierzchnia), słabym kryciem i trudnościami w rozprowadzaniu materiału.
Test natrysku: nie maluj w ciemno!
Zawsze, ale to zawsze, wykonaj test natrysku na kawałku kartonu, blasze lub innym elemencie próbnym, zanim przystąpisz do malowania właściwego elementu. Pozwoli Ci to sprawdzić, czy ustawienia pistoletu są prawidłowe. Obserwuj kształt wachlarza powinien być równomierny, bez zagęszczeń na brzegach. Sprawdź równomierność rozpyłu i to, jak lakier układa się na powierzchni. Jeśli coś jest nie tak, skoryguj ustawienia pokręteł i ciśnienie, a następnie powtórz test.
Przygotowanie lakieru: odpowiednia lepkość to podstawa
Właściwe przygotowanie mieszanki lakierniczej, w tym jej lepkość, jest absolutnie fundamentalne dla jakości finalnej powłoki. Niewłaściwa lepkość to prosta droga do zacieków, "skórki pomarańczy" lub słabego krycia. Nie oszczędzaj na precyzji na tym etapie.
Mieszanie lakieru z utwardzaczem i rozcieńczalnikiem
Każdy producent lakieru podaje dokładne proporcje mieszania z utwardzaczem i rozcieńczalnikiem. Ściśle przestrzegaj tych zaleceń, używając kubków z podziałką i mieszadeł. Oto ogólne kroki:
- Odmierz lakier: Wlej do kubka odpowiednią ilość lakieru bazowego lub bezbarwnego.
- Dodaj utwardzacz: Zgodnie z proporcjami (np. 2:1, 4:1), dodaj utwardzacz. Dokładnie wymieszaj przez kilka minut, aby składniki się połączyły.
- Dodaj rozcieńczalnik: Stopniowo dodawaj rozcieńczalnik, mieszając, aż uzyskasz odpowiednią lepkość. Pamiętaj, że rozcieńczalnik nie tylko obniża lepkość, ale także wpływa na czas schnięcia i rozlewność lakieru.
Kubek Forda: pomiar lepkości
Kubek Forda (najczęściej DIN 4 mm) to proste, ale skuteczne narzędzie do pomiaru lepkości lakieru. Polega to na zmierzeniu czasu, w jakim określona objętość lakieru wypłynie przez otwór o standardowej średnicy. Producenci lakierów podają zalecaną lepkość w sekundach. Przykładowo, dla lakieru bezbarwnego jest to często 18-20 sekund. Jeśli czas wypływu jest zbyt długi, oznacza to, że lakier jest zbyt gęsty dodaj więcej rozcieńczalnika i ponownie zmierz. Jeśli jest zbyt krótki, lakier jest zbyt rzadki (wtedy niestety trzeba dodać więcej lakieru i utwardzacza, aby skorygować proporcje).
Technika malowania pistoletem: od amatora do mistrza
Opanowanie prawidłowej techniki malowania to klucz do uzyskania gładkiej, równomiernej i trwałej powłoki, która będzie cieszyć oko przez długi czas. To właśnie tutaj praktyka czyni mistrza, ale kilka podstawowych zasad pomoże Ci zacząć na dobrej drodze.
Prawidłowa postawa i ruch ręki
Podczas malowania pistoletem, kluczowe jest utrzymanie pistoletu prostopadle do malowanej powierzchni. Nigdy nie "wachluj" pistoletem, ponieważ spowoduje to nierównomierne nałożenie lakieru grubsze na środku, cieńsze na brzegach. Wykonuj płynne, równomierne ruchy, prowadząc pistolet całą ręką, a nie tylko nadgarstkiem. Postawa ciała powinna być stabilna, a ruchy wykonywane z ramienia, aby zapewnić stałą odległość i kąt natrysku.
Optymalna odległość i prędkość ruchu
Utrzymanie stałej, optymalnej odległości pistoletu od malowanej powierzchni jest niezwykle ważne. Zazwyczaj wynosi ona od 15 do 25 cm, w zależności od pistoletu, ciśnienia i rodzaju lakieru. Zbyt mała odległość może prowadzić do zacieków, zbyt duża do "skórki pomarańczy" i słabego krycia. Prędkość ruchu ręki również musi być stała i dopasowana do ilości podawanego materiału. Zbyt wolny ruch spowoduje zacieki, zbyt szybki niedokrycia i suchą powłokę.
Metoda "na krzyż" i malowanie "na mokro"
W lakiernictwie często stosuje się dwie główne techniki nakładania warstw:
- Metoda "na krzyż": Polega na nakładaniu kolejnych warstw prostopadle do poprzednich. Na przykład, pierwsza warstwa poziomo, druga pionowo. Zapewnia to bardzo równomierne krycie i minimalizuje ryzyko niedokryć. Jest to szczególnie przydatne przy lakierach bazowych.
- Malowanie "na mokro": Oznacza nakładanie kolejnej warstwy lakieru, zanim poprzednia całkowicie wyschnie, ale już "zmatowieje" i stanie się lepka. Dzięki temu warstwy "łączą się" ze sobą, tworząc jednolitą, gładką powierzchnię bez widocznych przejść. Jest to kluczowe przy lakierach bezbarwnych, gdzie chcemy uzyskać idealny połysk i rozlewność.
Wskazówki dla trudnych miejsc
Malowanie krawędzi, narożników czy załamań wymaga nieco innej strategii, aby uniknąć zacieków i zapewnić równomierne pokrycie:
- Krawędzie: Zawsze zaczynaj i kończ natrysk poza krawędzią elementu, aby uniknąć nadmiernego nagromadzenia lakieru. Możesz lekko zwolnić ruch ręki na krawędziach, aby zapewnić odpowiednie krycie.
- Narożniki i załamania: W tych miejscach często zmniejszam szerokość wachlarza i/lub nieco zmniejszam odległość pistoletu, aby precyzyjniej pokryć te obszary. Pamiętaj, aby nie przesadzić z ilością materiału.
- Nakładanie warstw: W trudnych miejscach często stosuję cieńsze, ale więcej warstw, aby uniknąć zacieków, które są tam szczególnie problematyczne.
Najczęstsze błędy lakiernicze i jak ich unikać
Każdy początkujący lakiernik popełnia błędy to naturalne. Ważne jest, aby wiedzieć, skąd się biorą i jak ich unikać. Dzięki temu szybciej osiągniesz zadowalające rezultaty. Oto najczęstsze problemy, z którymi spotykam się u amatorów, i moje rady, jak im zaradzić.
Zacieki i "firanki"
Zacieki i "firanki" to jedne z najbardziej frustrujących błędów. Powstają, gdy nałożysz zbyt grubą warstwę lakieru, poruszasz ręką zbyt wolno lub lakier ma zbyt niską lepkość (jest zbyt rzadki). Aby im zapobiegać, musisz skorygować technikę: zwiększ prędkość ruchu ręki, utrzymuj stałą odległość, a jeśli to konieczne, delikatnie zwiększ lepkość lakieru (dodając lakieru lub utwardzacza, nigdy samego utwardzacza!). Pamiętaj, lepiej nałożyć dwie cieńsze warstwy niż jedną zbyt grubą.Efekt "skórki pomarańczy"
"Skórka pomarańczy" to nierówna, chropowata powierzchnia przypominająca skórkę cytrusa. Najczęściej jest wynikiem zbyt wysokiej lepkości lakieru, nieprawidłowego (zbyt niskiego) ciśnienia powietrza lub zbyt dużej odległości pistoletu od malowanego elementu. Aby uzyskać idealnie gładką powierzchnię, upewnij się, że lakier ma odpowiednią lepkość (zmierz kubkiem Forda!), ustaw prawidłowe ciśnienie robocze (dla HVLP 2.0-2.5 bara) i utrzymuj optymalną odległość pistoletu (15-25 cm).
"Chmury" i "pasma" na lakierach metalicznych
Ten problem dotyczy głównie lakierów metalicznych i perłowych. "Chmury" i "pasma" pojawiają się, gdy baza metaliczna jest nakładana nierównomiernie, z różną grubością warstwy lub z różną odległością pistoletu. Aby kolor był jednolity, kluczowe jest bardzo równomierne nakładanie lakieru bazowego, utrzymywanie stałej odległości i prędkości ruchu. Często pomaga również tzw. "rozpylenie" ostatniej, bardzo cienkiej warstwy bazy z nieco większej odległości i z mniejszym ciśnieniem, aby równomiernie ułożyć ziarno metaliczne.
Kurz i wtrącenia w lakierze
Kurz i wtrącenia to zmora każdego lakiernika, a ich obecność w lakierze jest niemal zawsze wynikiem złego przygotowania powierzchni lub braku czystości w miejscu pracy. Aby ich uniknąć, stosuj się do następujących zasad:
- Dokładne czyszczenie i odtłuszczanie: Upewnij się, że powierzchnia jest idealnie czysta przed każdym etapem malowania.
- Ściereczki antystatyczne/pyłochłonne: Zawsze używaj ich tuż przed nałożeniem każdej warstwy lakieru, aby zebrać ostatnie drobinki kurzu.
- Czyste środowisko pracy: Staraj się malować w możliwie najczystszym miejscu. Zamiatanie podłogi tuż przed lakierowaniem to zły pomysł kurz uniesie się w powietrze. Lepiej zmoczyć podłogę wodą.
- Kombinezon ochronny: Zmniejsza ryzyko przenoszenia kurzu z Twojego ubrania na element.
- Filtry powietrza: Upewnij się, że Twój kompresor ma sprawne filtry odwadniające i odolejające.
Czyszczenie i konserwacja pistoletu: długa żywotność sprzętu
Regularne czyszczenie i konserwacja pistoletu lakierniczego to absolutna konieczność, jeśli chcesz, aby służył Ci przez długie lata i zawsze był gotowy do pracy. Zaniedbanie tego aspektu prowadzi do zapychania się dysz, uszkodzeń uszczelek i w konsekwencji do kosztownych napraw lub wymiany sprzętu.
Czyszczenie pistoletu po każdym użyciu
Po każdym użyciu pistoletu lakierniczego należy go dokładnie wyczyścić. Oto jak to robię:
- Opróżnij kubek: Wylej resztki lakieru z kubka.
- Płukanie rozcieńczalnikiem: Wlej do kubka trochę czystego rozcieńczalnika (tego samego typu, co do lakieru), zamontuj kubek i przepuść rozcieńczalnik przez pistolet, natryskując go np. do pojemnika na odpady. Powtórz to kilka razy, aż z pistoletu będzie leciał czysty rozcieńczalnik.
- Demontaż: Odkręć kubek, głowicę powietrzną, dyszę i wyjmij iglicę.
-
Czyszczenie elementów:
- Kubek: Dokładnie umyj go rozcieńczalnikiem i szczoteczką.
- Głowica powietrzna i dysza: Użyj specjalnych szczoteczek do czyszczenia otworów. Zamocz je w rozcieńczalniku.
- Iglica: Przetrzyj ją czystą ściereczką nasączoną rozcieńczalnikiem.
- Korpus pistoletu: Przetrzyj z zewnątrz. Nie zanurzaj całego pistoletu w rozcieńczalniku, aby nie uszkodzić uszczelek.
- Suszenie i montaż: Upewnij się, że wszystkie elementy są suche. Zmontuj pistolet, delikatnie smarując ruchome części iglicy specjalnym smarem do pistoletów lakierniczych.
Przeczytaj również: Jaki kompresor do malowania auta? Wybór eksperta, by lakier był idealny
Konserwacja i przechowywanie
Aby pistolet służył Ci jak najdłużej, pamiętaj o kilku prostych zasadach:
- Smarowanie: Regularnie smaruj ruchome części (np. iglicę, spust) specjalnym smarem do pistoletów lakierniczych. Nigdy nie używaj smarów na bazie silikonu, które mogą zanieczyścić lakier.
- Sprawdzanie uszczelek: Okresowo kontroluj stan uszczelek. Zużyte uszczelki mogą powodować nieszczelności i problemy z ciśnieniem.
- Przechowywanie: Przechowuj pistolet w suchym, czystym miejscu, najlepiej w oryginalnym opakowaniu lub specjalnym stojaku, aby chronić go przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem.
- Unikaj upadków: Upadek pistoletu, nawet z niewielkiej wysokości, może trwale uszkodzić dyszę lub iglicę, co wpłynie na jakość natrysku.
